CEL I DZIAŁANIA PROGRAMU "FIO" W ROKU 2008-07-21
1. CELE FIO
Na podstawie wyodrębnionych funkcji FIO, ze względu na miejsce i rolę organizacji pozarządowych w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego, celem strategicznym Podstawowych działań Ministra Pracy i Polityki Społecznej w zakresie wydatkowania środków z rezerwy celowej Fundusz Inicjatyw Obywatelskich budżetu państwa na 2008 r. jest zwiększenie udziału sektora organizacji pozarządowych w realizacji zadań publicznych, w ramach kształtowanych i prowadzonych na zasadach partnerstwa i pomocniczości polityk publicznych. Osiągnięcie celu strategicznego jest możliwe dzięki realizacji celów podstawowych FIO:

• indywidualnych działań inicjowanych przez organizacje pozarządowe w zakresie realizacji zadań publicznych (zawarte w art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie obszary stanowią katalog zadań publicznych, które kompleksowo i komplementarnie określają sferę zainteresowań i płaszczyzn współdziałania administracji publicznej i organizacji pozarządowych na rzecz budowy społeczeństwa obywatelskiego),
• wspólnych inicjatyw obywatelskich w ramach partnerstwa publiczno - społecznego, (właściwa współpraca pomiędzy sektorem pozarządowym i publicznym, jako kryterium sprawnego działania, jest warunkiem koniecznym do osiągnięcia społecznie i ekonomicznie korzystnych efektów realizacji zadań publicznych; wypracowanie standardów w tym zakresie powinno stać się ważnym rezultatem udziału FIO w procesie budowy społeczeństwa obywatelskiego),
• wspólnych działań podejmowanych w ramach partnerstw wewnątrz sektora pozarządowego (FIO powinien stać się instytucją mającą wpływ na poprawę sytuacji w zakresie tworzenia warunków dla działań integrujących trzeci sektor, z zastosowaniem takich fundamentalnych wartości i zasad, jak solidarność społeczna oraz równość szans, startu i traktowania);
• promocji dobrych praktyk, modelowych rozwiązań w zakresie funkcjonowania zasady pomocniczości, standardów współpracy, kształtowania demokratycznego ładu społecznego, (obok wzorcowych przykładów inicjatyw obywatelskich, mających zastosowanie w sferze zadań publicznych, miarą osiągnięcia tego celu powinny być także odpowiednio ukształtowane postawy społeczne, skierowane na partycypację, inwencję i społeczną odpowiedzialność).

1. Zabezpieczenie społeczne
1. Aktywizacja seniorów, integracja międzypokoleniowa - w szczególności rozwijanie form uczestnictwa seniorów, wzmacniających ich podmiotowość społeczną w środowisku lokalnym, rozwój solidarności międzypokoleniowej, działania integrujące seniorów i młodych, wykorzystujące różne potencjały tych dwóch grup społecznych
2. Problemy dzieci i młodzieży - w szczególności rozwijanie form przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu i patologiom; aktywizującym rozwój intelektualny poprzez zwiększenie dostępności do sektora usług społecznych (min. edukacji, kultury, turystyki); przygotowujących do aktywnego życia w społeczeństwie
3. Integracja i aktywizacja osób niepełnosprawnych - działania ograniczające wykluczanie społeczne osób niepełnosprawnych, ze względu na ich funkcjonowanie w nieprzyjaznym otoczeniu społecznym oraz trudną sytuację ekonomiczną
4. Wspieranie podstawowych funkcji rodziny - kształtowanie postaw i wartości rodzinnych; propagowanie wzorców życia rodzinnego, aktywizacja społeczna i ekonomiczna rodzin, wspomożenie rodzin pracowników migrujących za granicę działania na rzecz przystosowania lokalnego środowiska gospodarczego i społecznego oraz infrastruktury instytucjonalnej do potrzeb godzenia aktywności zawodowej rodziców z wychowywaniem dzieci, działania na rzecz zmiany społecznego przyzwolenia na niewywiązywanie się z obowiązków alimentacyjnych, propagowanie działań zmierzających do stwarzania możliwości wyboru aktywnych form przeciwdziałania ubóstwu rodzin z dziećmi zamiast biernych form (świadczenia) pomocy.
5. Promocja zdrowia - rozwój inicjatyw służących promocji zdrowego stylu życia oraz upowszechnianiu edukacji zdrowotnej
6. Działania na rzecz środowisk kombatanckich i osób represjonowanych - włączenie przedstawicieli grup do inicjatyw związanych z pielęgnowaniem tradycji historycznej, wychowania patriotycznego i historycznej więzi międzypokoleniowej
2. Integracja i aktywizacja społeczna
1. Wolontariat w organizacjach pozarządowych i wolontariat pracowniczy - w szczególności inicjatywy łączące bezinteresowne działanie z kształtowaniem więzi społecznych opartych na zaufaniu i solidarności społecznej
2. Porozumienia na rzecz aktywizacji zawodowej - inicjatywy proponujące oryginalne formy pobudzania aktywności na rynku pracy, przede wszystkim wobec grup i osób będących w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy, a także inicjatywy rozwijające poradnictwo i doradztwo zawodowe dla młodzieży; rozwój ekonomii społecznej
3. Porozumienia na rzecz integracji wspólnot i społeczności lokalnych - ze szczególnym uwzględnieniem partnerskich relacji między różnymi grupami społecznymi w tym zróżnicowanymi ze względu na narodowość, pochodzenie etniczne, język, kulturę, wyznanie; lokalne programy wsparcia projektów w zakresie funkcjonowania szkół integracyjnych
4. Działania na rzecz aktywizacji społecznej i kulturalnej młodzieży - promocja inicjatyw w zakresie budowania sieci informacji młodzieżowej o zasięgu lokalnym, regionalnym i krajowym; inicjatywy na rzecz pobudzania aktywności społecznej młodzieży z terenów wiejskich
5. Rozwój potencjału organizacji pozarządowych - działania nakierowane na wyrównywanie szans organizacji słabo rozwiniętych infrastrukturalnie poprzez pomoc w formie szkoleniowej i informacyjnej
6. Integracja repatriantów w środowiskach lokalnych - inicjatywy na rzecz aktywizacji zawodowej i społecznej repatriantów i ich rodzin; tworzenie przyjaznego otoczenia społecznego i ekonomicznego do integracji repatriantów
7. Integracja i aktywizacja zawodowa cudzoziemców - działania wspierające skuteczną integrację cudzoziemców na polskim rynku pracy i w społeczeństwie, przeciwdziałanie zjawiskom wykorzystywania cudzoziemców, pracy nielegalnej i niezarejestrowanej, pomoc cudzoziemcom w korzystaniu z instytucji społecznych i prawnych
3. Prawa i wolności człowieka i obywatela:
1. Rozwój poradnictwa i rzecznictwa obywatelskiego - rzecznictwo interesów osób i rodzin wobec instytucji publicznych sektora administracji, wymiaru sprawiedliwości i gospodarki, inicjatywy skierowane do środowisk zagrożonych wykluczeniem społecznym, w związku z niską świadomością prawną i niedostatkiem aktywności administracji publicznej w tym zakresie, zwiększające dostęp do tego rodzaju poradnictwa
2. Ochrona i upowszechnianie praw dziecka - działania na rzecz zapewnienia dziecku pełnego i harmonijnego rozwoju z poszanowaniem jego godności i podmiotowości
3. Kobiety w życiu publicznym i społecznym - podniesienie poziomu podmiotowości społecznej kobiet, aktywizacja kobiet do pełnienia istotnych ról społecznych w życiu publicznym
4. Działania na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego - promowanie zachowania i rozwoju tożsamości kulturowej mniejszości narodowych i etnicznych oraz zachowania i rozwoju języka regionalnego
5. Ochrona praw konsumenta - działania promujące rozwój ruchu konsumenckiego w lokalnych środowiskach, działania promujące sprawiedliwy handel (rozumiany jako wyraz partnerstwa między producentami a odbiorcami oraz jako przejaw uczciwej konkurencji, uwzględniający interes społeczny, poddany społecznej kontroli), walkę z wszelkimi praktykami o charakterze monopolistycznym, w tym w odniesieniu do funkcjonowania wąskich grup interesu, społeczna odpowiedzialność biznesu (rozumiana jako koncepcja oparta na zasadach dialogu społecznego, uwzględniająca w strategii działania przedsiębiorstwa interesy społeczne i ochronę środowiska dla zrównoważonego rozwoju, (zazwyczaj) we współpracy z organizacjami pozarządowymi)
6. Przeciwdziałanie dyskryminacji i ochrona praw grup dyskryminowanych - kształtowanie postaw tolerancji dla funkcjonowania osób i grup społecznych narażonych na dyskryminację
7. Dostęp do informacji publicznej - edukacja i promocja w zakresie praw obywateli i obowiązków służb publicznych w kwestii dostępu do informacji publicznej, wsparcie dla inicjatyw na rzecz informacyjnego ładu na poziomie lokalnym i regionalnym
4. Nauka, kultura, edukacja i wychowanie:
1. Pielęgnowanie tożsamości narodowej i kulturowej - promocja rodzimej tradycji, ze szczególnym uwzględnieniem podtrzymywania, popularyzowania szeroko pojętego dziedzictwa narodowego, poprzez działania promocyjne, upowszechnieniowe oraz edukacyjne; wspieranie inicjatyw będących efektem współpracy różnorodnych środowisk, instytucji publicznych oraz organizacji pozarządowych w sferze tradycji oraz lokalnej, regionalnej i narodowej kultury
2. Wypoczynek dzieci i młodzieży, krajoznawstwo i turystyka społeczna - promocja krajoznawstwa poprzez turystykę wśród dzieci i młodzieży, w szczególności w ramach letniego i zimowego wypoczynku, wspieranie inicjatyw związanych z projektami turystycznymi mającymi na celu podniesienie atrakcyjności turystycznej i kulturowej obszarów oraz wpływ na rozwój lokalny
3. Lokalne programy - równość szans w edukacji - wspieranie autorskich pomysłów na rzecz likwidowania przyczyn zróżnicowań społecznych i ekonomicznych w systemie edukacji
4. Lokalne programy ekologiczne - lokalne inicjatywy na rzecz środowiska naturalnego, przenoszenie na grunt lokalny zasad zrównoważonego rozwoju (w tym z uwzględnieniem różnych form partnerstwa w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu), edukacja i promocja w zakresie zrównoważonego rozwoju i ekologii
5. Działania na rzecz ochrony zwierząt - lokalne akcje na rzecz ochrony zwierząt
6. Upowszechnianie kultury fizycznej i sportu w środowisku lokalnym - wspieranie inicjatyw w zakresie sportu powszechnego i kultury fizycznej dla wszystkich
7. Działania na rzecz zachowania przez Polonię więzi kulturowej z Polską oraz integracji polskiej emigracji zarobkowej w zagranicznych środowiskach lokalnych - wspieranie działań mających na celu nauczanie języka polskiego, poznawanie polskiej kultury, organizowanie akcji letnich dla dzieci i młodzieży; wspieranie akcji charytatywnych, wspieranie organizacji staży i wolontariatu dla polskiej młodzieży, prezentacja wkładu Polaków w rozwój kulturalny i gospodarczy państwa zasiedlenia, informowanie i poprawa dostępu do informacji nt. Polski i Polaków wśród obcokrajowców w skupiskach Polonii
8. Działania na rzecz pogłębiania wiedzy w Polsce o kulturalnej i historycznej roli Kresów Wschodnich oraz Polakach zamieszkałych na Wschodzie - wspieranie działalności kulturalnej, upowszechnianie tradycji i historii Kresów Wschodnich, popularyzacja w Polsce współczesnej kultury Polaków na Wschodzie
5. Bezpieczeństwo publiczne i obrona narodowa:
1. Przeciwdziałanie zjawiskom patologii społecznej, stanowiącym zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego - nowatorskie metody przeciwdziałania zjawiskom patologii społecznej, wykorzystujące społeczną współodpowiedzialność za stan bezpieczeństwa publicznego, działania przeciw przemocy, ze szczególnym uwzględnieniem przemocy wobec dzieci i w rodzinie
2. Przeciwdziałanie przemocy w szkołach i placówkach oraz środowiskach rówieśniczych dzieci i młodzieży - inicjatywy na rzecz poprawy bezpieczeństwa w szkołach i w środowisku rówieśniczym uczniów
3. Inicjatywy na rzecz promocji obronności i bezpieczeństwa narodowego - kształtowanie patriotycznych i proobronnych postaw społeczeństwa, przygotowanie młodzieży do służby wojskowej i służby w innych formacjach obronnych, działania służące upowszechnianiu tradycji i historii oręża polskiego
4. Model lokalnego bezpieczeństwa powszechnego - opracowywanie systemowych rozwiązań dotyczących współdziałania administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi w zakresie bezpieczeństwa powszechnego, inicjatywy na rzecz społecznego wsparcia służb publicznych w zakresie ratownictwa
5. Inicjatywy na rzecz szeroko rozumianej edukacji dla bezpieczeństwa w tym m. in. w zakresie ratownictwa i ochrony ludności - materiały szkoleniowe i szkolenia, akcje profilaktyczne dotyczące zagadnień z zakresu bezpieczeństwa powszechnego, organizacja przedsięwzięć służących edukacji dzieci i młodzieży z zakresu bezpiecznego zachowania w górach i nad wodami, akcje medialne z zakresu bezpieczeństwa skierowane do dzieci i młodzieży
6. Inicjatywy na rzecz udzielania pomocy humanitarnej - przedsięwzięcia mające na celu przygotowanie do niesienia oraz organizację pomocy humanitarnej, przygotowanie wolontariuszy w zakresie udzielania pomocy humanitarnej na terenach dotkniętych klęskami, katastrofami i konfliktami zbrojnymi